Cách chọn sling xích theo tải trọng: bảng tra G80

Chọn sling xích theo tải trọng là chọn bộ sling có tải trọng làm việc (WLL) không nhỏ hơn khối lượng hàng. WLL phải tính theo đúng số chân và góc nâng. Với xích G80, sling 1 chân Ø8 mm chịu 2 tấn, Ø13 mm chịu 5,3 tấn, Ø18 mm chịu 10 tấn.

Sai lầm phổ biến nhất khi chọn sling xích là chỉ nhìn đường kính xích. Cùng một cỡ xích Ø13 mm, bộ sling có thể chịu từ 5,3 tấn đến 11,2 tấn tùy số chân và góc nâng. Bài viết này cung cấp bảng tra theo tiêu chuẩn EN 818-4:2008, công thức tính lực và 3 ví dụ thực tế.

Sling xích là gì và WLL nghĩa là gì?

Sling xích (xích cẩu hàng) là bộ dây nâng làm từ xích thép hợp kim cường độ cao. Một bộ sling xích hoàn chỉnh gồm vòng khuyên chủ ở trên, một hoặc nhiều nhánh xích và móc cẩu ở đầu dưới. Loại dùng nhiều nhất hiện nay là sling xích G80 (cấp bền 80), sản xuất theo bộ tiêu chuẩn EN 818.

WLL (Working Load Limit) là tải trọng làm việc giới hạn, tức khối lượng lớn nhất bộ sling được phép nâng. Sling xích G80 có hệ số an toàn 4:1, nghĩa là lực kéo đứt tối thiểu gấp 4 lần WLL. Phần dự phòng này để bù mài mòn và tải động, không phải phần tải được dùng thêm.

Mỗi bộ sling xích đạt chuẩn đều có thẻ tải bằng kim loại gắn trên vòng khuyên chủ. Thẻ tải ghi đường kính xích, cấp bền, số chân và WLL theo từng khoảng góc nâng. Bộ sling mất thẻ tải hoặc thẻ không còn đọc được thì không nên đưa vào sử dụng.

4 thông số cần xác định trước khi chọn sling xích

Trước khi tra bảng tải trọng sling xích, người chọn cần có đủ 4 thông số sau:

  • Khối lượng hàng: tính cả bao bì, đồ gá, pallet và phụ kiện nâng đi kèm.
  • Số điểm móc trên hàng: quyết định dùng sling xích 1 chân, 2 chân, 3 chân hay 4 chân.
  • Góc nâng β: góc giữa nhánh xích và phương thẳng đứng, phụ thuộc chiều dài nhánh và khoảng cách điểm móc.
  • Cách móc và môi trường: móc thẳng hay móc siết quanh hàng, nhiệt độ làm việc, hàng có cạnh sắc hay không.

Bảng tải trọng sling xích G80 theo đường kính và số chân

Bảng dưới đây là tải trọng làm việc (WLL, đơn vị tấn) của sling xích G80 theo tiêu chuẩn EN 818-4:2008. Góc β là góc giữa nhánh xích và phương thẳng đứng. Bảng áp dụng cho trường hợp móc thẳng và tải chia đều lên các chân.

Đường kính xích 1 chân 2 chân, β 0–45° 2 chân, β 45–60° 3–4 chân, β 0–45° 3–4 chân, β 45–60°
Ø6 mm 1,12 1,6 1,12 2,36 1,7
Ø8 mm 2,0 2,8 2,0 4,25 3,0
Ø10 mm 3,15 4,25 3,15 6,7 4,75
Ø13 mm 5,3 7,5 5,3 11,2 8,0
Ø16 mm 8,0 11,2 8,0 17,0 11,8
Ø18 mm 10,0 14,0 10,0 21,2 15,0
Ø20 mm 12,5 17,0 12,5 26,5 19,0
Ø22 mm 15,0 21,2 15,0 31,5 22,4
Ø26 mm 21,2 30,0 21,2 45,0 31,5
Ø32 mm 31,5 45,0 31,5 67,0 47,5

Nguồn: EN 818-4:2008, hệ số an toàn 4:1. Một số nhà sản xuất có thông số khác đôi chút, vì vậy cần đối chiếu thẻ tải và catalogue của đúng sản phẩm trước khi nâng.

Cách đọc bảng: sling xích 2 chân Ø13 mm chịu 7,5 tấn khi β không quá 45°. Khi hai nhánh mở rộng hơn và β nằm trong khoảng 45–60°, bộ sling đó chỉ còn chịu 5,3 tấn. Mức này đúng bằng tải của một chân đơn.

Vì sao góc nâng càng lớn thì tải cho phép càng giảm?

Khi nhánh xích nghiêng, mỗi chân phải chịu lực lớn hơn phần khối lượng hàng chia đều. Lực trên mỗi chân sling được tính theo công thức:

Lực mỗi chân = Khối lượng hàng ÷ (Số chân chịu lực × cos β)

Ví dụ với kiện hàng 10 tấn nâng bằng sling xích 2 chân, lực trên mỗi chân thay đổi như sau:

Góc β (so với phương thẳng đứng) Góc giữa hai nhánh xích Lực trên mỗi chân
30° 60° 5,77 tấn
45° 90° 7,07 tấn
60° 120° 10 tấn

 

Từ công thức này, tiêu chuẩn EN 818-4 quy định hệ số tải cho sling 2 chân là 1,4 khi β từ 0–45° và 1,0 khi β từ 45–60°. Sling xích 3 chân và 4 chân có hệ số 2,1 và 1,5. Sling 4 chân vẫn chỉ được tính như 3 chân chịu lực, vì chân thứ tư có thể bị chùng.

Sling xích không được nâng hàng khi góc β vượt quá 60°, tương đương góc giữa hai nhánh vượt quá 120°. Ở góc này, lực trên mỗi chân tăng rất nhanh và hàng dễ bị ép ngang. Cách xử lý là dùng nhánh xích dài hơn hoặc dùng đòn gánh cẩu.

Chọn sling xích theo tải trọng trong 5 bước

  1. Xác định khối lượng hàng. Lấy số liệu từ nhãn máy, phiếu cân hoặc bản vẽ. Không ước lượng bằng mắt với hàng trên 1 tấn.
  2. Chọn số chân theo số điểm móc. Hàng có 1 điểm móc dùng sling 1 chân, 2 điểm móc dùng sling 2 chân, 4 tai cẩu dùng sling 4 chân.
  3. Xác định góc β. Nhánh xích dài bằng khoảng cách hai điểm móc thì β bằng 30°. Nhánh xích dài từ 0,71 lần khoảng cách trở lên thì β không quá 45°. Nhánh ngắn hơn 0,58 lần khoảng cách thì β vượt 60° và không được nâng. Với 4 điểm móc, lấy khoảng cách theo đường chéo.
  4. Tra bảng chọn đường kính xích. Chọn cỡ xích có WLL không nhỏ hơn khối lượng hàng ở đúng cột số chân và góc β. Nếu móc siết quanh hàng, nhân WLL với 0,8 trước khi so sánh.
  5. Kiểm tra phụ kiện đồng bộ. Vòng khuyên chủ, mắt nối và móc cẩu phải cùng cấp bền G80 và có WLL không thấp hơn xích. Miệng móc phải vừa với tai cẩu trên hàng.

Bảng tra nhanh: hàng nặng bao nhiêu tấn thì dùng xích phi bao nhiêu?

Bảng tra nhanh dưới đây cho biết đường kính xích G80 nhỏ nhất đáp ứng từng mức tải, tính từ bảng WLL theo EN 818-4:2008.

Khối lượng hàng 1 chân 2 chân, β 0–45° 2 chân, β 45–60° 3–4 chân, β 0–45° 3–4 chân, β 45–60°
1 tấn Ø6 Ø6 Ø6 Ø6 Ø6
2 tấn Ø8 Ø8 Ø8 Ø6 Ø8
3 tấn Ø10 Ø10 Ø10 Ø8 Ø8
5 tấn Ø13 Ø13 Ø13 Ø10 Ø13
8 tấn Ø16 Ø16 Ø16 Ø13 Ø13
10 tấn Ø18 Ø16 Ø18 Ø13 Ø16
15 tấn Ø22 Ø20 Ø22 Ø16 Ø18
20 tấn Ø26 Ø22 Ø26 Ø18 Ø22

Bảng áp dụng cho móc thẳng, tải chia đều, nhiệt độ dưới 200°C. Khi WLL đúng bằng khối lượng hàng hoặc tải có thể lệch tâm, nên chọn tăng một cỡ xích.

3 ví dụ tính chọn sling xích thực tế

Ví dụ 1: Nâng máy 5 tấn bằng sling xích 2 chân

Máy nặng 5 tấn có 2 tai cẩu cách nhau 2 m, dùng nhánh xích dài 2 m. Nhánh dài bằng khoảng cách điểm móc nên β bằng 30°, thuộc nhóm 0–45°. Tra bảng, sling xích 2 chân Ø13 mm chịu 7,5 tấn nên đạt yêu cầu. Sling 2 chân Ø10 mm chỉ chịu 4,25 tấn nên không đủ.

Ví dụ 2: Nâng khuôn 10 tấn bằng sling xích 4 chân

Khuôn nặng 10 tấn có 4 tai cẩu, đường chéo giữa hai tai đối diện là 2,4 m. Với nhánh xích dài 1,5 m, góc β khoảng 53°, thuộc nhóm 45–60°. Khi đó cần sling xích 4 chân Ø16 mm với WLL 11,8 tấn. Nếu tăng nhánh xích lên 2 m, β giảm còn khoảng 37° và sling 4 chân Ø13 mm (11,2 tấn) đã đủ tải.

Ví dụ 3: Nâng bó thép 2 tấn bằng sling 1 chân móc siết

Bó thép nặng 2 tấn được quấn một vòng xích và móc siết lại. Kiểu móc siết làm WLL chỉ còn 80%. Sling 1 chân Ø8 mm khi đó còn 2,0 × 0,8 = 1,6 tấn nên không đủ. Sling 1 chân Ø10 mm còn 3,15 × 0,8 = 2,52 tấn nên đạt yêu cầu.

Những yếu tố nào làm giảm tải trọng của sling xích?

Tải trọng trên thẻ tải chỉ đúng trong điều kiện tiêu chuẩn. Các yếu tố dưới đây làm giảm WLL thực tế của sling xích G80:

Yếu tố Ảnh hưởng đến WLL và cách xử lý
Móc siết quanh hàng WLL còn 80%. Nhân WLL với 0,8 trước khi chọn cỡ xích.
Nhiệt độ cao 200–300°C: WLL còn 90%. 300–400°C: WLL còn 75%. Trên 400°C: không sử dụng.
Tải không chia đều Tính theo chân chịu lực lớn nhất. Khuyến nghị phổ biến là hạ cấp: sling 2 chân tính như 1 chân, sling 3–4 chân tính như 2 chân.
Cạnh sắc của hàng Dùng đệm bảo vệ góc. Nhiều hãng xích khuyến nghị giảm WLL còn 70% hoặc 50% khi xích tì trực tiếp lên cạnh sắc.
Giật tải, va đập Lực động có thể vượt xa khối lượng hàng. Nâng chậm, căng xích trước rồi mới nhấc hàng.
Môi trường axit Không dùng xích G80 trong môi trường axit hoặc bể tẩy rửa, vì thép dễ bị giòn và nứt.

Kiểm tra sling xích trước khi nâng: khi nào phải loại bỏ?

Sling xích cần được kiểm tra bằng mắt trước mỗi ca làm việc. Nên ngừng sử dụng và đưa đi đánh giá khi có một trong các dấu hiệu sau:

  • Thẻ tải bị mất hoặc không còn đọc được.
  • Mắt xích bị nứt, cong, xoắn hoặc có vết cắt sâu.
  • Đường kính mắt xích mòn quá 10% so với kích thước danh nghĩa.
  • Xích bị kéo giãn, các mắt xích không còn chuyển động linh hoạt.
  • Miệng móc mở rộng quá 10% hoặc chốt an toàn bị hỏng.
  • Xích bị ăn mòn nặng, đổi màu do nhiệt hoặc dính xỉ hàn.

Ngoài kiểm tra hằng ngày, sling xích nên được người có chuyên môn kiểm tra định kỳ và ghi sổ theo dõi. Chu kỳ kiểm tra cụ thể thực hiện theo quy định an toàn lao động tại nơi làm việc và hướng dẫn của nhà sản xuất.

Câu hỏi thường gặp về chọn sling xích theo tải trọng

Sling xích 2 chân 5 tấn dùng xích phi bao nhiêu?

Sling xích 2 chân nâng hàng 5 tấn nên dùng xích G80 đường kính 13 mm. Bộ sling 2 chân Ø13 mm có WLL 7,5 tấn khi góc β từ 0–45° và 5,3 tấn khi β từ 45–60°. Xích Ø10 mm chỉ đạt 4,25 tấn ở cấu hình 2 chân nên không đủ tải.

Sling xích G80 phi 10 chịu tải bao nhiêu tấn?

Sling xích G80 đường kính 10 mm chịu 3,15 tấn với 1 chân. Ở góc β từ 0–45°, sling 2 chân Ø10 mm chịu 4,25 tấn và sling 3–4 chân chịu 6,7 tấn. Các giá trị này theo tiêu chuẩn EN 818-4:2008.

Sling xích 4 chân có chịu tải gấp 4 lần sling 1 chân không?

Không. Sling xích 4 chân chỉ chịu tải gấp 2,1 lần sling 1 chân khi góc β từ 0–45° và gấp 1,5 lần khi β từ 45–60°. Tiêu chuẩn EN 818-4 chỉ tính 3 chân chịu lực vì chân thứ tư có thể bị chùng.

Góc nâng tối đa của sling xích là bao nhiêu độ?

Góc nâng tối đa của sling xích là 60° tính giữa nhánh xích và phương thẳng đứng, tương đương 120° giữa hai nhánh xích. Nên giữ góc β không quá 45° để tận dụng tải trọng tốt hơn. Vượt quá 60° thì không được nâng.

Hệ số an toàn của sling xích G80 là bao nhiêu?

Sling xích G80 có hệ số an toàn 4:1, nghĩa là lực kéo đứt tối thiểu bằng 4 lần WLL. Phần dự phòng này dùng để bù mài mòn và tải động. Người vận hành không được nâng hàng nặng hơn WLL ghi trên thẻ tải.

Xích G80 và G100 khác nhau thế nào về tải trọng?

Xích G100 chịu tải cao hơn xích G80 khoảng 25% ở cùng đường kính. Ví dụ, xích Ø10 mm cấp G80 có WLL 3,15 tấn, còn cấp G100 đạt 4,0 tấn. G100 phù hợp khi cần bộ sling nhẹ hơn cho cùng mức tải.

Sling xích G80 dùng được ở nhiệt độ bao nhiêu?

Sling xích G80 giữ 100% WLL trong khoảng từ -40°C đến 200°C. Từ 200–300°C, WLL còn 90%; từ 300–400°C, WLL còn 75%. Trên 400°C thì không được sử dụng xích G80 để nâng hàng.

Cần tư vấn chọn sling xích đúng tải trọng?

3Power cung cấp sling xích G80 loại 1 chân, 2 chân, 3 chân và 4 chân theo chiều dài yêu cầu. Để được tư vấn đúng cỡ xích, khách hàng nên gửi 5 thông tin: khối lượng hàng, số điểm móc, khoảng cách giữa các điểm móc, chiều cao nâng và môi trường làm việc.

Liên hệ: 0949.026.899

Sling xích cẩu hàng cần được lựa chọn dựa trên tải trọng thực tế và phương án nâng cụ thể. 3Power cung cấp các loại sling xích G80, sling xích 1 chân, sling xích 2 chân, sling xích 3 chân và sling xích 4 chân với nhiều kích thước và tải trọng khác nhau.

Khách hàng có thể cung cấp trọng lượng hàng, số điểm móc, chiều cao nâng, kích thước hàng và hình ảnh vị trí móc, từ đó lựa chọn loại sling xích phù hợp hơn với nhu cầu sử dụng.

3Power – Giải pháp tăng năng suất

 

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Zalo Call